Cầm Giang là một nhà thơ lãng mạn cách mạng trữ tình độc đáo thấm đẫm hồn quê Xứ Thái (Tây Bắc) đã để lại 3 bài thơ tình độc đáo ít ai có được. Cùng theo dõi bài viết dưới đây để hiểu thêm về tác giả cũng như cảm nhận về ngôn từ mộc mạc, chân thành nhưng chan chứa tình yêu thương của tác giả nhé!

I. Vài nét về nhà thơ Cầm Giang

Cầm Giang (1931-1989) tên khai sinh là Lê Gia Hợp, tên thường gọi là Lương Cầm Giang. Ông sinh ngày 2-5-1931 tại xóm 3, thôn Nguyệt Viên, xã Hoằng Quang, Hoằng hoá, Thanh Hoá, ở tại thôn Khách Nhi, xã Vĩnh Thịnh, Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc. Nghề nghiệp chính của ông là y tế sơ cấp và dạy học.

Cha ông là Lê Gia Tượng là người giầu có (địa chủ), nên ông được học hành tử tế, vào loại có học vấn khá, từng dịch thơ Victor Hugo, văn O.Balzac… Ông là con trai lớn nên khi mới 11 tuổi đã phải lấy vợ là Lê Thị Vịnh.

Do ảnh hưởng thơ văn thời “Tự lực văn đoàn”, năm 15 tuổi còn đang học trung học, ông bỏ nhà ra Hà Nội đi bán báo kiếm sống. Ông được ông Lương Hữu Ca (quê Khách Nhi, Vĩnh Phúc, vợ con chết đói, ra Hà Nội đạp xích lô) cưu mang Lê Gia Hợp. Sau 3 năm vừa tròn 18 tuổi ông xin phép ông Ca cho vào Vệ Quốc Đoàn (Bộ đội Cụ Hồ). Ông tự đặt cho mình cái tên Cẩm Giang và lấy họ của cha nuôi là họ Lương.

Tháng 2-1950 ông làm y tá ở F.335. Thời kỳ này ông bắt đầu sáng tác thơ văn với bút danh Cẩm Giang (một địa danh ở quê Thanh Hoá) nhưng do sơ xuất cô đánh máy đánh nhầm là Cầm Giang (vì ở Tây Bắc chỉ có họ Cầm, chứ không có ai mang họ Cẩm cả).

Còn một lý do nữa mà bây giờ nói ra nghe khó tin là hồi ấy buổi đầu cách mạng báo chí rất kỵ kiểu thơ tình “anh anh em em” lãng mạn, lại với lý lịch địa chủ, học trường Pháp cùng ảnh hưởng thơ mới, nếu sáng tác ký tên Lê Gia Hợp thì rất khó in, mặt khác những bài thơ như “Em tắm”, “Nhớ vợ”… với những chi tiết nude “vớ vẩn” ở thời điểm ấy là không thích hợp. Với giải pháp lấy họ tên dân tộc thiểu số (một kiểu “lừa” ban biên tập ở mãi nơi xa xôi khó mà hỏi ra được) để BBT họ cho là: dân tộc họ viết như thế mà, chân thật chất phác… cần ưu tiên châm chước cho “Pi no ọng”.

Và quả nhiên, các bài thơ ấy dưới cái “lốt” Cầm Giang, Cầm Vĩnh Ui, Bạc Văn Ùi được in ra đời. Năm 1958 ông xuất ngũ về quê bố nuôi lây vợ là Nguyễn Thị Kiên. Năm 1962 ông mới về Thanh Hoá làm thủ tục ly dị với vợ cũ là Lê Thị Vịnh.

II. Một số tác phẩm tiêu biểu nhà thơ Cầm Giang

Cùng nhau tham khảo một số bài thơ hay của nhà thơ Cầm Giang dưới đây nhé. Chắc chắn bạn sẽ mê tít ngay từ những dòng thơ đầu tiên.

Em Tắm

Sao anh lại rình
Trộm xem em tắm?
Da của em ngần trắng
Da của ái của êm
Tay của em lấm lem
Tay của than của bụi
Tay của rừng của núi
Tay của đất của nương.

Em tắm xong lại sạch
Vẫn ngát thơm hoa rừng
Da của em trắng ngần
Là của anh tất cả,
Không phải người xa lạ
Việc gì mà trộm xem!

Em tắm suối giữa mường
Tắm trong mối yêu thương
Có anh đang đứng giữ
Chớ để Tây đến Mường.

Nhớ Vợ

Tôi nhớ vợ tôi lắm
Xin được về hai ngày
Nhà tôi ở Mường Lay
Có con sông Nậm Rốm

Ngày kia tôi sẽ đến
Lại cầm súng được ngay
Tôi càng bắn đúng Tây
Vì tay có hơi vợ

Cho tôi đi, đừng sợ
Tôi không chết được đâu
Vì vợ tôi lúc nào
Cũng mong chồng mạnh khoẻ

Cho tôi đi anh nhé
Về ôm vợ hai đêm
Vợ tôi nó sẽ khen
Chồng em nên người giỏi

Ngày kia tôi về tới
Được đi đánh cái đồn
Hay được đi chống càn
Là thế nào cũng thắng

Nếu có được trên tặng
Cho một cái bằng khen
Tôi sẽ rọc đôi liền
Gửi cho vợ một nửa.

Núi Mường Hung, Dòng Sông Mã

Anh là núi Mường Hung
Em là dòng sông Mã
Sông nhiều rêu, nhiều cá
Núi nhiều thú, nhiều măng
Chiều bóng anh che sông
Sớm mắt em long lanh
Sáo cành cây ạnh thổi vang lanh lảnh
Gió lùa qua miệng anh lại mỉm cười
Rộn ràng em thuyền độc mộc ngược xuôi
Như trăm nỗi băn khoăn khi đến tuổi
Nếu trời làm em sóng nổi
Anh ngả mình ngăn lại lúc phong ba
Em là búp bông trắng
Anh là ngọn lúa vàng

Thi nhau lớn đẹp nương
Toả mùi thơm cùng nghe chim hót
Em cứ về nhà trước
Đợi anh ở bên sông
Anh làm no lòng mương
Em làm vui ấm bản
Nếu con gấu giẫm gãy cành bông trắng
Lá lúa anh sẽ cứa đứt chân
Nếu lúa này chuột, khỉ dám đến ăn
Sợi bông em sẽ bay mù mắt nó

Anh là rừng thẳm
Em là suối sâu
Cây rừng anh làm cầu
Bắc ngang lên dòng suối
Hoa sim nở đỏ chói
Soi bóng xuống lòng em
Nếu hùm về, suối em thành thác
Nếu sói về, rừng anh sẽ thành chông
Quyết chẳng chịu đau lòng
Đời chúng ta rừng núi
Suối em phá tan bóng tối
Rừng anh chặn lại bão dông
Để anh lớn mãi thành núi Mường Hung
Em ngoan chảy thành dòng sông Mã.

Mỗi vần thơ của Cầm Giang được gieo lên như rắc hy vọng, niềm tin yêu vào một cuộc đời tươi đẹp, đầy ước mơ. Cùng nhau chọn lọc những câu thơ hay nhất để tăng thêm niềm hứng thú mỗi khi cảm thấy buồn chán, mệt mỏi nhé. uct.edu.vn luôn đồng hành cùng các bạn, chia sẻ những áng thơ ca hay nhất, ý nghĩa nhất đối với độc giả, mời các bạn theo dõi và cập nhật nhé!