Vạn lý hành ngâm 萬里行吟, Du Hiên thi thảo 輶軒詩草, Tốn Am thi sao 遜庵詩抄, Du Hiên tùng bút 輶軒叢筆, Trĩ chu thù xướng tập 雉舟酬唱集… là những tập thơ hay chữ Hán của ông Bùi Văn Dị. Thơ ông hiện nay không còn nhiều, chỉ với 4 bài thơ dưới đây, cũng đủ cho quý vị độc giả hiểu hết được chất thơ đẹp, ngòi bút khỏe khoắn khi viết về vạn vật xung quanh, nhân tình thế thái thời ấy.

Cùng nhau tìm hiểu và nghiền ngẫm những tác phẩm còn lưu truyền dưới đây nhé!

Cung hoạ ngự chế thị chư văn thần nguyên vận

Thiên hải ân báo oán,
Giang sơn mộng huống tằng.
Thượng thư tàm thế khốc,
Thoái lỗ phạp du năng.
Vị tử đan tâm tại,
Phù sinh bạch phát tăng.
Xuân phong xuy tiệm đáo,
Dao vọng tái phân trừng.

Dịch nghĩa

Ơn vua như trời bể, khôn bề báo đáp,
Huống chi lại từng có mộng ước với non sông.
Dâng thư lên hổ thẹn đến rơi nước mắt,
Việc lui giặc, tự thấy còn thiếu tài năng.
Thần chưa chết, tấm lòng son còn đó,
Sống kiếp phù sinh, mái đầu càng bạc thêm.
Gió xuân dần dần thổi đến,
Xa ngóng mây mù ngoài ải sẽ loãng tan.

Cung yết Lê Thái Tổ lăng, bái đề

Cố cung hoa thảo uất thành lâm
Thiết mã kim qua khí vị trầm
Tứ thếbốc cư vương nghiệp tạo
Vạn niên lập quốc đế công thâm
Sơn lăng y cựu hồng vân hộ
Thạch kiệt kinh thu bích tiển xâm
Hạnh khất tinh linh tác hà nhạc
Tây phongmạc sử lệ doanh khâm

Dịch nghĩa

Nơi cung cũ cây và hoa um tùm thành rừng
Khí thế ngựa sắt giáo vàng vẫn chưa hề lắng
Chuyển đến đây bốn đời mới nên vương nghiệp
Dựng nước muôn ngàn năm, công vua thật lớn lao
Vẫn như xưa mây hồng bao phủ sơn lăng
Bao năm qua rêu xanh lan trùm bia đá
Cầu xin thần linh phù hộ non sông
Chớ để gió tây làm nước mắt đầm đìa tay áo

Nhị nguyệt thập cửu nhị thập liên nhật quan quân dữ tha giao chiến

Hà Bắc thuỷ thang thang,
Đông phong tảo chiến trường.
Tiên thanh hàn tặc lỗ,
Sát khí bạc khung thương.
Hận bất thừa kì hậu,
Thuỷ vận mạc khả đương?
Xuất sư kinh phất tái,
Lưỡng thí diệc sai cường.

Dịch nghĩa

Bên bờ Bắc, nước sông chảy cuồn cuộn
Trận gió đông, quét sạch bụi sa trường
Thanh thế quân ta làm bọn giặc run sợ,
Sát khí bừng bừng, mù mịt trời xanh.
Giận nỗi chưa biết chặn phía sau quân địch,
Ai bảo chúng mạnh không thể đối đầu?
Mới một năm ra quân,
Hai lần đọ sức, đều thấy cứng cỏi.

Giải Muộn

Giải muộn
Tam nhật vi lâm, tứ dã đồng,
Tẫn vô tiều tuỵ oán thu phong.
Tảo tri nhân định hồi thiên lực,
Ưu quốc do lai nguyện tuế phong.

Dịch nghĩa

Ban ngày mưa dầm, cánh đồng bốn phía đều thế,
Chẳng còn phải rầu rĩ oán trách gió thu.
Biết trước ý định con người có thể làm trời xoay chuyển,
Tấm lòng lo nước trước hết mong mỏi được mùa.

Chúc quý vị độc giả có những phút giây thư giãn đọc sách, đọc thơ hay nhé. Những vần thơ của ông Bùi Văn Dị gieo luôn đặc sắc, để lại cho người đọc một dấu ấn mạnh mẽ, không thể quên. Theo dõi trang uct.edu.vn để cập nhật những bài thơ hay, tác giả nổi tiếng mọi thời kì nhé!