Nhà nàng ở cạnh nhà tôi cách nhau cái dậu – Câu thơ đặc sắc trong bài Người Hàng Xóm ( Nguyễn Bính )



Nhà nàng ở cạnh nhà tôi cách nhau cái dậu là một câu thơ hay trong bài thơ Người Hàng Xóm của thi sĩ Nguyễn Bính. Thơ Nguyễn Bính “chân quê”, giản dị, mộc mạc, nhẹ nhàng, trong sáng, và hồn nhiên như ca dao trữ tình. Ông viết về làng quê qua lăng kính tình cảm lãng mạn, biểu lộ một tình quê, một hồn quê chân tình và gần gũi. Bài thơ này được trích trong tập thơ Tâm Hồn Tôi vang danh của ông. Với lời thơ nhẹ nhàng mang ý nghĩa sâu sắc mà bài thơ này đã được nhạc sĩ Tô Thanh Tùng phổ nhạc thành một tác phẩm tên Bướm Trắng từng gây chấn động một thời. Cùng uct.edu.vn cảm nhận sâu sắc bài thơ này nhé!

Người hàng xóm

Nhà nàng ở cạnh nhà tôi,
Cách nhau cái giậu mồng tơi xanh rờn.
Hai người sống giữa cô đơn,
Nàng như cũng có nỗi buồn giống tôi.
Giá đừng có giậu mùng tơi,
Thế nào tôi cũng sang chơi thăm nàng.
Tôi chiêm bao rất nhẹ nhàng…
Có con bướm trắng thường sang bên này.
Bướm ơi, bướm hãy vào đây!
Cho tôi hỏi nhỏ câu này chút thôi…
Chả bao giờ thấy nàng cười,
Nàng hong tơ ướt ra ngoài mái hiên.
Mắt nàng đăm đắm trông lên…
Con bươm bướm trắng về bên ấy rồi!
Bỗng dưng tôi thấy bồi hồi,
Tôi buồn tự hỏi: Hay tôi yêu nàng?
Không, từ ân ái nhỡ nhàng,
Tình tôi than lạnh gio tàn làm sao!
Tơ hong nàng chả cất vào,
Con bươm bướm trắng hôm nào cũng sang.
Mấy hôm nay chẳng thấy nàng.
Giá tôi cũng có tơ vàng mà hong.
Cái gì như thể nhớ mong?
Nhớ nàng? Không! Quyết là không nhớ nàng!
Vâng, từ ân ái nhỡ nhàng,
Lòng tôi riêng nhớ bạn vàng ngày xưa.
Tầm tầm giời cứ đổ mưa,
Hết hôm nay nữa là vừa bốn hôm!
Cô đơn buồn lại thêm buồn…
Tạnh mưa bươm bướm biết còn sang chơi?
Hôm nay mưa đã tạnh rồi!
Tơ không hong nữa, bướm lười không sang.
Bên hiên vẫn vắng bóng nàng,
Rưng rưng… tôi gục xuống bàn rưng rưng…
Nhớ con bướm trắng lạ lùng!
Nhớ tơ vàng nữa, nhưng không nhớ nàng.
Hỡi ơi! Bướm trắng tơ vàng!
Mau về mà chịu tang nàng đi thôi!
Đêm qua nàng đã chết rồi,
Nghẹn ngào tôi khóc… Quả tôi yêu nàng.
Hồn trinh còn ở trần gian?
Nhập vào bướm trắng mà sang bên này!

Lời bình bài thơ Người Hàng Xóm của Nguyễn Bính

Trong các nhà thơ nổi danh từ phong trào Thơ mới (1932-1945) thì Nguyễn Bính là người có nhiều tập thơ được xuất bản nhất và có lẽ, ông cũng là người đã sử dụng thể thơ lục bát nhiều nhất. Lục bát của Nguyễn Bính đạt đến sự bình dị, dân dã như ca dao. Phong cách độc đáo này đã tạo cho Nguyễn Bính một vị trí vững chắc trên thi đàn. Bài thơ Người hàng xóm được in trong tập thơ Tâm hồn tôi của Nguyễn Bính xuất bản năm 1940, lạ thay, nay đọc lại ta vẫn thấy xúc động… Mời các bạn thơ cùng chia sẻ với lời bình của nhà thơ trẻ Bùi Thanh Tuấn (Nhà thơ Lê Minh Quốc)

Bài thơ vừa khép lại, như tấm màn sân khấu vừa kéo xuống, khép lại một vở kịch thơ với chỉ 3 nhân vật “tôi”, “nàng” và chứng nhân là “con bướm trắng”, mà trong đó, chỉ có nhân vật “tôi” độc thoại với chính mình và cũng là người duy nhất còn tồn tại trong một kết thúc nửa thực, nửa mơ. Hai câu thơ mở đầu quen thuộc đến mức người đời sau dùng nó để làm cách nói ẩn dụ cho một mối tình vừa chớm nở:

” Nhà nàng ở cạnh nhà tôi

Cách nhau cái dậu mùng tơi xanh rờn”

Nếu chỉ dừng lại ở đó thì có gì đáng nói? Dường như có điều gì khác lạ phía sau lời phỏng đoán:

” Hai người sống giữa cô đơn

Nàng như cũng có nỗi buồn giống tôi?

Giá đừng có dậu mùng tơi

Thế nào tôi cũng sang chơi thăm nàng ”

Dù chỉ là sự tỏ bày, nhưng cái vẻ “rào trước đón sau” ấy rồi cũng đến lúc phải thốt ra lời nói thật. Việc “đổ lỗi” cho dậu mùng tơi không đáng trách mà lại rất duyên và đáng yêu vô cùng! Hình ảnh người hàng xóm – một cô thôn nữ quay tơ nào đấy dễ đến phải xinh đẹp và duyên dáng lắm mới có thể khiến lòng chàng trai ngẩn ngơ đến vậy. Chàng ôm mối tương tư thầm kín vào giấc chiêm bao, và, thay vì tự hỏi lòng, chàng đã bắt gặp nhân vật thứ ba – chứng nhân của mối tình câm lặng:

” Bướm ơi, bướm hãy vào đây

Cho tôi hỏi nhỏ câu này chút thôi

Chả bao giờ thấy nàng cười

Nàng hong tơ ướt ra ngoài mái hiên

Mắt nàng đăm đắm trông lên…”

Cái khoảnh khắc đôi mắt đăm đắm trông lên mới thi vị làm sao! Một giấc mơ đẹp, oái oăm thay, thường kết thúc ở lúc… đẹp nhất, như một “trêu ngươi” của mộng mị dành cho những kẻ mộng mơ. Câu trả lời bởi thế mà vẫn còn treo lơ lửng, vì thật dễ hiểu:

” Con bươm bướm trắng đã về bên ấy rồi…

Bỗng dưng tôi thấy bồi hồi

Tôi buồn tự hỏi: hay tôi yêu nàng?”

Một chút xao xuyến, hồ nghi đánh động trái tim lỗi nhịp, để rồi cũng chính chàng trai cả quyết:

” Không từ ân ái nhỡ nhàng

Tình tôi than lạnh tro tàn làm sao”

Thì ra, chàng trai không phải chỉ mới yêu lần đầu. Sự thành thật đến tội nghiệp liệu có giúp gì cho trái tim ngỡ đã hóa đá, nhưng thực ra đang muốn yếu lòng thêm lần nữa? Chàng nhiều lần dặn lòng thôi đừng mộng mơ, đừng nhớ nữa, nhưng càng như thế, tình cảm thầm kín của chàng lại dần hiện rõ hơn. Chàng đã phải lòng cô hàng xóm mất rồi:

” Cái gì như thể nhớ mong Nhớ nàng?

Không, quyết là không nhớ nàng!”

Không phải lòng sao được khi sự vắng bóng của người con gái bên kia dậu mùng tơi đã khiến chàng thơ thẩn đếm thời gian trên nỗi trông đợi mỏi mòn:

” Tầm tầm trời cứ đổ mưa

Hết hôm nay nữa là vừa bốn hôm

Cô đơn buồn lại thêm buồn

Tạnh mưa bươm bướm biết còn sang chơi?”

Mưa rồi cũng tạnh, nhưng niềm hy vọng gặp lại đã không xảy ra, và, chàng trai đã khóc, khóc như một lời thú nhận:

” Bên hiên vẫn vắng bóng nàng

Rưng rưng tôi gục xuống bàn rưng rưng…”

Sự yếu đuối trong tình yêu ở những hoàn cảnh cụ thể, hiểu theo một nghĩa nào đó, là điều cần thiết. Nó xảy đến vào lúc người ta muốn được sống thật với lòng mình. Hơn nữa, trách và ngăn làm sao được những giọt nước mắt kia khi kết cục của giấc mơ, hay của câu chuyện tình lại chẳng thể nào buồn hơn được nữa:

” Đêm qua nàng chết thật rồi

Nghẹn ngào tôi khóc: quả tôi yêu nàng

Hồn trinh còn ở trần gian

Nhập vào bướm trắng mà sang bên này.”

Như một niềm xác tín – dẫu muộn – về một tình yêu thầm lặng, những câu thơ cuối cùng là tiếng lòng thổn thức của chàng trai quê, mà cũng chính là nỗi lòng của chính nhà thơ Nguyễn Bính. Qua nhiều năm tháng, những chuyện tình lãng mạn như thế cứ thưa dần. Hôm nay nhắc lại bài thơ Người hàng xóm, ôn lại những kỷ niệm về nhà thơ Nguyễn Bính để thêm lần nữa, chúng ta tưởng nhớ và tri ân đến một thi sĩ tài hoa đã có nhiều cống hiến cho nền văn học nước nhà.

Người Hàng Xóm là một thi phẩm hay và đặc sắc của nhà thơ Nguyễn Bính. Qua bài ta cảm nhận được một hồn thơ man mác buồn có chút tiếc nuối về cuộc tình chưa nở đã tàn của nhà thơ. Đọc bài viết này, ta càng thêm yêu ngòi bút và phong cách sáng tác của nhà thơ Nguyễn Bính

so1vn - Tags: