Lạc thần phú là bài thơ của Tào Thực rất nổi tiếng. Thông qua những vần thơ này đã kể về mối tình giữa Tào Thực và Chân Thị. Với cơ duyên gặp gỡ nên Tào Thực luôn muốn được lấy Chân Thị mặc dù đây sau đó là chị dâu của mình. Và trong một đêm dạo chơi bên dòng sông Lạc và nghỉ đêm ở đó ông đã mơ thấy Chân thị và tỉnh giấc viết nên bài thơ Lạc thần phú. Hãy cùng tìm hiểu và cảm nhận bài thơ này bạn nhé!

洛神賦

黃初三年,余朝京師,還濟洛川。
古人有言,斯水之神名曰宓妃。
感宋玉對楚王說神女之事,遂作斯賦。

其詞曰:
余從京域,
言歸東藩。
背伊闕,轘轅,
經通谷,陵景山。
日既西傾,
車殆馬煩。
爾乃稅駕乎蘅皋,
秣駟乎芝田。
容與乎陽林,
流盼乎洛川。
於是精移神駭,
忽焉思散。
俯則未察,
仰以殊觀。
睹一麗人,
於岩之畔。
乃援御者而告之曰:
「爾有覿於彼者乎?
彼何人斯,若此之艷也!」
御者對曰:
「臣聞河洛之神,
名曰宓妃。
然則君王之所見也,
無乃是乎!
其狀若何?
臣愿聞之。」

余告之曰:
其形也,
翩若驚鴻,
婉若遊龍。
榮曜秋菊,
華茂春松。
仿佛兮若輕雲之蔽月,
飄颻兮若流風之迴雪。
遠而望之,皎若太陽昇朝霞,
迫而察之,灼若芙蓉出淥波。
穠纖得中,
修短合度。
肩若削成,
腰如束素。
延頸秀項,
皓質呈露。
芳澤無加,
鉛華弗御。
雲髻峨峨,
修眉連娟。
丹唇外朗,
皓齒內鮮。
明眸善睞,
靨輔承權。
瑰姿艷逸,
儀靜體閑。
柔情綽態,
媚於語言。
奇服曠世,
骨像應圖。
披羅衣文璀燦兮,
珥瑤碧之華琚。
戴金翠之首飾,
綴明珠以耀軀。
踐遠遊之文履,
曳霧綃之輕裾。
微幽蘭之芳藹兮,
步踟蹰於山隅。
於是忽焉縱體,
以遨以嬉。
左倚采旄,
右陰桂旗。
攘皓腕於神滸兮,
採湍瀨之玄芝。

余情悅其淑美兮,
心振蕩而不怡。
無良媒以接歡兮,
托微波而通辭。
愿誠素之先達兮,
解玉佩以要之。
嗟佳人之信修兮,
羌習禮而明詩。
抗瓊珶以和予兮,
指潛淵而為期。
執眷眷之款實兮,
懼斯靈之我欺。
感交甫之棄言兮,
悵猶豫而狐疑。
收和顏而靜志兮,
申禮防以自持。

於是洛靈感焉,
徙倚徬徨。
神光离合,
乍陰乍陽。
竦輕軀以鶴立,
若將飛而未翔。
踐椒途之郁烈,
步蘅薄而流芳。
超長吟以永慕兮,
聲哀厲而彌長。
爾乃眾靈雜沓,
命儔嘯侶。
或戲清流,
或翔神渚,
或採明珠,
或拾翠羽。
從南湘之二妃,
攜漢濱之遊女。
嘆匏瓜之無匹兮,
詠牽牛之獨處。
揚輕袿之猗靡兮,
翳修袖以延佇。
體迅飛鳧,
飄忽若神。
陵波微步,
羅襪生塵。
動無常則,若危若安,
進止難期,若往若還。
轉盼流精,
光潤玉顏。
含辭未吐,
氣若幽蘭。
華容婀娜,
令我忘餐。

於是屏翳收風,
川後靜波。
馮夷鳴鼓,
女媧清歌。
騰文魚以警乘,
鳴玉鑾以偕逝。
六龍儼其齊首,
戴雲車之容裔。
鯨鯢踴而夾轂,
水禽翔而為衛。
於是越北沚,
過南岡,
紆素領,
迴清揚。
動朱唇以徐言,
陳交接之大綱。
恨人神之道殊兮,
怨盛年之莫當。
抗羅袂以掩涕兮,
淚流襟之浪浪。
悼良會之永絕兮,
哀一逝而異鄉。
無微情以效愛兮,
獻江南之明璫。
雖潛處於太陰,
長寄心於君王。
忽不悟其所舍,
悵神宵而蔽光。

於是背下陵高,
足往神留。
遺情想像,
顧望懷愁。
冀靈體之復形,
御輕舟而上溯。
浮長川而忘返,
思綿綿而增慕。
夜耿耿而不寐,
沾繁霜而至曙。
命仆夫而就駕,
吾將歸乎東路。
攬騑轡以抗策,
悵盤桓而不能去。

Lạc thần phú

Hoàng Sơ tam niên, dư triều kinh sư, hoàn tế Lạc xuyên.
Cổ nhân hữu ngôn, tư thuỷ chi thần danh viết Phục phi.
Cảm Tống Ngọc đối Sở vương thuyết thần nữ chi sự, toại tác tư phú.

Kỳ từ viết:
Dư tòng kinh vực,
Ngôn quy đông phiên.
Bối Y Khuyết, Hoàn Viên,
Kinh Thông Cốc, lăng Cảnh Sơn.
Nhật ký tây khuynh,
Xa đãi mã phiền.
Nhĩ nãi thuế giá hồ hành cao,
Mạt tứ hồ chi điền.
Dung dữ hồ Dương Lâm,
Lưu miện hồ Lạc xuyên.
Ư thị tinh di thần hãi,
Hốt yên tứ tán.
Phủ tắc vị sát,
Ngưỡng dĩ thù quán (quan).
Đổ nhất lệ nhân,
Ư nham chi bạn.
Nãi viện ngự giả nhi cáo chi viết:
“Nhĩ hữu địch ư bị giả hồ?
Bị hà nhân tư, nhược thử chi diễm dã!”
Ngự giả đối viết:
“Thần văn hà Lạc chi thần,
Danh viết Phục phi.
Nhiên tắc quân vương chi sở kiến dã,
Vô nãi thị hồ!
Kỳ trạng nhược hà?
Thần nguyện văn chi.”

Dư cáo chi viết:
Kỳ hình dã,
Phiên nhược kinh hồng,
Uyển nhược du long.
Vinh diệu thu cúc,
Hoa mậu xuân tùng.
Phảng phất hề nhược khinh vân chi tế nguyệt,
Phiêu diêu hề nhược lưu phong chi hồi tuyết.
Viễn nhi vọng chi, hạo nhược thái dương thăng triêu hà,
Bách nhi sát chi, chước nhược phù dung xuất lục ba.
Nùng tiêm đắc trung,
Tu đoản hợp độ.
Khiên nhược tước thành,
Yêu như thúc tố.
Duyên cảnh tú hạng,
Hạo chất trình lộ.
Phương trạch vô gia,
Duyên hoa phất ngự.
Vân kế nga nga,
Tu my liên quyên.
Chu thần ngoại lãng,
Hạo xỉ nội tiên.
Minh mâu thiện lãi,
Yếp phụ thừa quyền.
Khôi tư diễm dật,
Nghi tĩnh thể nhàn.
Nhu tình xước thái,
Mị ư ngữ ngôn.
Kỳ phục khoáng thế,
Cốt tượng ưng đồ.
Phi la y văn thôi xán hề,
Nhĩ dao bích chi hoa cư.
Đới kim thuý chi thủ sức,
Chuế minh châu dĩ diệu khu.
Tiễn viễn du chi văn lý,
Duệ vụ tiêu chi khinh cư.
Vi u lan chi phương ái hề,
Bộ trì trù ư sơn ngung.
Ư thị hốt yên túng thể,
Dĩ ngao dĩ hy.
Tả ỷ thái mao,
Hữu âm quế kỳ.
Nhương hạo oản ư thần hử hề,
Thái thoan lai chi huyền chi.

Dư tình duyệt kỳ thục mỹ hề,
Tâm chấn đãng nhi bất di.
Vô lương môi dĩ tiếp hoan hề,
Thác vi ba nhi thông từ.
Nguyện thành tố chi tiên đạt hề,
Giải ngọc bội dĩ yếu chi.
Ta giai nhân chi tín tu hề,
Khương tập lễ nhi minh thi.
Kháng quỳnh đệ dĩ hoạ dư hề,
Chỉ tiềm uyên nhi vi kỳ.
Chấp quyến quyến chi khoản thực hề,
Cụ tư linh chi ngã khi.
Cảm Giao Phủ chi khí ngôn hề,
Trướng do dự nhi hồ nghi.
Thâu hoà nhan nhi tĩnh chí hề,
Thân lễ phòng dĩ tự trì.

Ư thị Lạc linh cảm yên,
Tỷ ỷ bàng hoàng.
Thần quang ly hợp,
Sạ âm sạ dương.
Tủng khinh khu dĩ hạc lập,
Nhược tương phi nhi vị tường.
Tiễn tiêu đồ chi uất liệt,
Bộ hành bạc nhi lưu phương.
Siêu trường ngâm dĩ vĩnh mộ hề,
Thanh ai lệ nhi my trường.
Nhĩ nãi chúng linh tạp đạp,
Mệnh trù khiếu lữ.
Hoặc hý thanh lưu,
Hoặc tường thần chử,
Hoặc thái minh châu,
Hoặc thập thuý vũ.
Tòng nam Tương chi nhị phi,
Huề Hán tân chi du nữ.
Thán Bào Qua chi vô thất hề,
Vịnh Khiên Ngưu chi độc xứ.
Dương khinh khuê chi kỳ mỹ hề,
Ế tu tụ dĩ duyên trữ.
Thể tấn phi bằng,
Phiêu hốt nhược thần.
Lăng ba vi bộ,
La miệt sinh trần.
Động vô thường tắc, nhược nguy nhược an.
Tiến chỉ nan kỳ, nhược vãng nhược hoàn.
Chuyển phán lưu tinh,
Quang nhuận ngọc nhan.
Hàm từ vị thổ,
Khí nhược u lan.
Hoa dung a na,
Linh ngã vong xan.

Ư thị Bình Ế thu phong,
Xuyên Hậu tĩnh ba.
Phùng Di minh cổ,
Nữ Oa thanh ca.
Đằng văn ngư dĩ cảnh thừa,
Minh ngọc loan dĩ giai thệ.
Lục long nghiễm kỳ tề đầu,
Đới vân xa chi dung duệ.
Kình nghê dũng nhi giáp cốc,
Thuỷ cầm tường nhi vi vệ.
Ư thị việt bắc chỉ,
Quá nam cương.
Hu tố lĩnh,
Hồi thanh dương.
Động chu thần dĩ từ ngôn,
Trần giao tiếp chi đại cương.
Hận nhân thần chi đạo thù hề,
Oán thịnh niên chi mạc đương.
Kháng la duệ dĩ yểm thế hề,
Lệ lưu khâm chi lang lang.
Điệu lương hội chi vĩnh tuyệt hề,
Ai nhất thệ nhi dị hương.
Vô vi tình dĩ hiệu ái hề,
Hiến Giang Nam chi minh đương.
Tuy tiềm xứ ư Thái Âm,
Trường ký tâm ư quân vương.
Hốt bất ngộ kỳ sở xá,
Trướng thần tiêu nhi tế quang.

Ư thị bối hạ lăng cao,
Túc vãng thần lưu.
Di tình tưởng tượng,
Cố vọng hoài sầu.
Ký linh thể chi phục hình,
Ngự khinh chu nhi thượng tố.
Phù trường xuyên nhi vọng phản,
Tư miên miên nhi tằng mộ.
Dạ cảnh cảnh nhi bất mị,
Triêm phồn sương nhi chí thự.
Mệnh bộc phu nhi tựu giá,
Ngô tương tầm hồ đông lộ.
Lãm phi bí dĩ kháng sách,
Trướng bàn hoàn nhi bất năng khứ

Dịch nghĩa

Năm Hoàng Sơ thứ ba, ta chầu kinh sư, về qua sông Lạc.
Cổ nhân từng nói, thần ở sông này tên gọi Phục phi.
Cảm lời Tống Ngọc với Sở vương về thần nữ, bèn làm bài phú này.

Lời viết rằng:
Ta từ kinh đô,
Trở về đông phiên.
Quay lưng lại Y Khuyết, Hoàn Viên,
Qua Thông Cốc, lên Cảnh Sơn.
Mặt trời đã lặn về tây,
Xe ngựa đều mệt mỏi.
Do đó dừng xe nghỉ tại bờ cỏ thơm,
Cho ngựa ăn trên ruộng cỏ.
Dạo bước ở Dương Lâm,
Phóng mắt nhìn về sông Lạc.
Bỗng tinh thần kinh hãi,
Hồn phách tiêu tán.
Cúi xuống còn chưa thấy,
Ngẩng lên đã hoàn toàn khác biệt.
Thấy một người đẹp,
Ở bên bờ sông.
Bèn kéo người phu xe nói:
“Ngươi có nhìn thấy người kia không?
Đó là ai vậy, người đó thật đẹp!”
Người phu xe đáp:
“Thần nghe nói thần sông Lạc,
Tên gọi Phục phi.
Chắc là người vương tử nhìn thấy,
Hẳn là như vậy!
Người đó dung mạo ra sao?
Thần muốn được nghe.”

Ta nói rằng:
Hình dáng của nàng,
Nhẹ nhàng như chim hồng bay,
Uyển chuyển như rồng lượn.
Rực rỡ như cúc mùa thu,
Tươi rạng như tùng mùa xuân.
Phảng phất như mặt trăng bị mây nhẹ che lấp,
Phiêu diêu như tuyết bị gió thổi cuốn lên.
Từ xa ngắm nhìn, trắng như ráng mặt trời lên trong sương sớm,
Tới gần nhìn kỹ, rực rỡ như hoa sen lên khỏi dòng nước trong.
To nhỏ vừa chuẩn,
Dài ngắn vừa thích hợp.
Vai như vót đẽo thành,
Eo như lấy dải lụa thắt lại.
Cổ trước sau thon dài,
Da trắng hé lộ.
Sáp thơm không cần thêm,
Phấn màu chẳng cần thoa.
Búi tóc cao như mây bồng,
Lông mày cong thon.
Môi son rực rỡ bên ngoài,
Răng trắng tinh khiết ở trong.
Con ngươi sáng liếc nhìn,
Má lúm đồng tiền hiện trên má.
Phong tư kiều diễm phiêu dật,
Dung nghi tĩnh lặng nhàn nhã.
Dáng vẻ nhu mì khoan thai,
Tiếng nói đầy mê hoặc.
Trang phục nàng diễm lệ lạ thường không có trên đời,
Cốt cách tướng mạo như trong tranh vẽ.
Mặc áo lụa bừng sáng,
Ngọc đeo tai toả màu biếc.
Đeo lông chim phí thuý vàng làm trang sức ở tay,
Kết ngọc minh châu đeo quanh người.
Đeo giày viễn du thêu hoa văn,
Quần lụa nhẹ nhàng phấp phới.
Ẩn trong hương thơm nồng của hoa lan,
Bồi hồi dạo bước bên sườn núi.
Rồi chợt thân thể nhẹ nhàng bay bổng làm sao,
Nhởn nhơ chơi đùa.
Bên trái có cờ mao ngũ sắc,
Bên phải có cờ quế che.
Đưa cổ tay trắng ngần bên bến sông,
Hái cỏ linh chi màu đen bên dòng nước xiết.

Ta ái mộ vẻ đẹp hiền thục của nàng,
Lòng thổn thức khôn nguôi.
Không có người mai mối tốt giúp mối hoan tình,
Đành nhờ ánh mắt làm lời biểu đạt.
Mong lòng thành của ta được chấp thuận,
Cởi ngọc bội để ước hẹn.
Ôi nàng đích thực hoàn mỹ,
Thông lễ nghĩa hiểu thi ca.
Mang ngọc quỳnh đệ đang đeo đáp lại ta,
Chỉ vào nơi vực sâu để hẹn ngộ.
(Ta) thực lưu luyến biết bao,
Chỉ sợ bị nàng lừa dối.
Cảm lời bội ước của Giao Phủ,
Do dự nghi ngờ.
Trấn yên lòng không để không để lộ vẻ vui mừng,
Tự giữ lễ giáo.

Rồi thần nữ cảm động,
Bồi hồi ngập ngừng.
Vẻ thần thái lúc ly lúc hợp,
Chợt sáng chợt tối.
Thân thể nhẹ nhàng lên cao như chim hạc đứng,
Như sắp bay đi mà còn chưa dứt.
Giẫm lên đường có hoa tiêu mùi nồng đượm,
Đi trên đường cỏ ngát thơm.
Buồn bã ngâm nga mãi lòng ái mộ,
Tiếng ca buồn bã thống khổ kéo dài.
Sau đó chúng tiên tụ hợp lại,
Gọi bạn kéo bè.
Hoặc đùa giỡn trên dòng nước trong,
Hoặc bay lượn trên bãi sông,
Hoặc hái minh châu,
Hoặc nhặt những lông chim biếc.
Hai nàng phi từ nam Tương,
Đem theo du nữ bến sông Hán.
Than sao Bào Qua không có bạn,
Kể sao Thiên Ngưu đơn độc.
Áo nhẹ bay phất phơ trong gió,
Buông tay áo đứng hồi lâu.
Thân nhanh như chim bay,
Phiêu dật như thần.
Đạp sóng bước từng bước nhỏ,
Từ áo rơi ra những bụi nước.
Những cử động không giống người thường, như nguy như an.
Tiến hay dừng khôn lường được, như đi như lại.
Con mắt di chuyển,
Ánh mắt như nhuốm vẻ ngọc.
Ngậm lời mà chưa thốt ra,
Hơi thở như hương lan.
Dung mạo nhu mì,
Khiến ta tới bữa quên ăn.

Sau đó Bình Ế thu gió,
Xuyên Hậu giữ sóng yên.
Phùng Di gõ trống vang,
Nữ Oa cất tiếng ca trong trẻo.
Cá văn bay tới hộ giá,
Tiếng loan ngọc đi xa dần.
Sáu con rồng xếp bằng nghiêm trang,
Kéo xe mây thư thái.
Cá kình nghê nhảy nhót hai bên nâng bánh xe,
Bầy chim nước lượn xung quanh bảo vệ.
Tiếp theo vượt bãi bắc,
Qua sườn nam.
(Nàng) quay cổ trắng ngần lại,
Ngoái đôi lông mày thanh tú nhìn.
Môi đỏ cử động từ từ nói,
Kể những lễ giáo cương thường giữa nam nữ.
Hận vì cảnh ngộ của người và thần không cùng,
Oán nỗi năm tháng tươi đẹp không tương xứng.
Nâng tay áo che ngấn nước mắt,
Lệ chảy thấm áo không ngừng.
Buồn buổi gặp gỡ tốt lành đã tuyệt,
Tiếc rằng một khi đã qua rồi mỗi người một nẻo.
Không có vật gì biểu thị ái tình,
Dâng tặng khuyên tai ngọc của Giang Nam.
Tuy ẩn trú tại Thái Âm,
(Nhưng) mãi gửi tấm lòng nơi vương tử.
Chợt chưa kịp nhận ra thì đã dứt,
Nàng biến mất vào giữa làn ánh sáng che phủ.

Sau đó (ta) quay xuống núi,
Nhưng chân vẫn còn lưu luyến lại.
Tình hoài tưởng tượng,
Ngoảnh lại buồn bã nhớ nhung.
Hy vọng hình bóng nàng lại xuất hiện,
Cưỡi thuyền nhẹ trên mặt nước.
Trôi trên sông dài quay trở lại,
Nhớ miên man mãi khôn nguôi.
Đêm thao thức không ngủ được,
Để sương thấm đẫm đứng ngóng cho đến sáng.
Lệnh cho đày tớ chuẩn bị xe ngựa,
Ta tìm lại nơi đường hướng đông.
Cầm cương, đặt yên lên ngựa,
Buồn bã bàn hoàn nhưng không đi được.

Trên đây là bài thơ Lạc thần phú hay đặc sắc mà chúng tôi đã chọn lọc và muốn chia sẻ cùng với bạn. Thông qua bài thơ này ta có thể thấy được trí tưởng tượng thần kỳ và những ngôn ngữ văn chương hoa lệ, chân thành. Và nó trở thành kiệt tác tình yêu rất độc đáo trong văn học Trung Quốc. Đừng quên đón đọc những bài viết tiếp theo của chúng tôi để cùng cập nhật những bài thơ hay bạn nhé!