Hồ Dzếnh Cùng Tập Thơ Quê Ngoại Thắm Đượm Tình Cảm



Hồ Dzếnh là một nhà thơ tiêu biểu trong hai thời kì trước và sau cách mạng tháng 8. Ông mang trong mình hai dòng máu Hoa Việt nhưng thơ ông lại gắn bó với mọi biến cố trong lịch sử nước ta. Những bài thơ của ông mang đậm tình yêu quê hương đất nước thiết tha

Những bài thơ của ông đầy sáng tạo và có nét riêng không nhầm lẫn được với những nhà thơ khác. Ở đâu có quê hương thì ở đó có những bài thơ của Hồ Dzếnh. Ông có một hồn thơ đẹp cùng những bài thơ đậm chất trữ tình tha thiết đã được nhiều nhạc sĩ phổ nhạc và được đón nhận nồng nhiệt

Sau đây chúng ta hãy cùng nhau cảm nhận những bài thơ đặc sắc trong tập thơ Quê Ngoại của ông nhé!

I. Đôi Nét Về Nhà Thơ Hồ Dzếnh 

– Hồ Dzếnh tên thật là Hà Triệu Anh hay Hà Anh (ghi theo giọng Quảng Đông là Hồ Dzếnh), sinh năm 1916 tại làng Đông Bích huyện Quảng Xương tỉnh Thanh Hoá.

– Cha ông là Hà Kiến Huân, người gốc Quảng Đông, mẹ Đặng Thị Văn là người Việt. Ông học trung học, dạy tư, làm thơ, viết báo từ năm 1931 tại Hà Nội. Năm 1953 ông vào Sài Gòn làm báo, năm 1954 trở về Hà Nội tiếp tục viết báo, làm thơ. Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam ngay từ buổi đầu thành lập (1957). Ông mất ngày 13 tháng 8 năm 1991 tại Hà Nội.

– Hồ Dzếnh được truy tặng Giải thưởng nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2007.

+ Tác phẩm:
– Quê ngoại (thơ, 1943)
– Hoa xuân đất Việt (thơ, 1946)
– Chân trời cũ (tập Hồi ký, xuất bản năm 1942 và do nhà Hoa Tiên, Sài Gòn tái bản năm 1968)
– Một truyện tình 15 năm về trước (tiểu thuyết, ký bút hiệu Lưu Thị Hạnh, do nhà Hoa Tiên, Sài Gòn tái bản năm 1968)
– Hai mối tình hay tiếng kêu trong máu (truyện dài, ký bút hiệu Lưu Thị Hạnh, do nhà Hợp Lực, Sài Gòn tái bản năm 1968)
– Dĩ vãng (đoản thiên tiểu thuyết)
– Những vành khăn trắng (tiểu thuyết, ký bút hiệu Lưu Thị Hạnh)
– Đường kẽ mãnh (truyện ngắn, Trung Bắc chủ nhật, số 187, 12-12-1943)
– Nhà nhiều con (truyện ngắn, Trung Bắc chủ nhật, số 206, 11-6-1944)
– và nhiều truyện ngắn đăng rải rác trong các giai phẩm xuất bản vào thời tiền chiến.

Vào thời tiền chiến, có một tập thơ ra đời: tập Quê ngoại của Hồ Dzếnh. Chừng ấy cái tên người cũng đủ làm người ta lưu tâm. Và nhà Á Châu ấn cục đã ưng ý tác phẩm khi giới thiệu cùng độc giả những lời sau đây: “Lần đầu tiên thi ca Việt nam được tô điểm một cách trau chuốt bằng ngọn bút linh diệu của nhà thơ ngoại quốc”.

Sự giới thiệu của nhà Á Châu ấn cục ta ngỡ là lối quảng cáo một ấn phẩm vừa xuất bản, nhưng thực chất của tập Quê ngoại không làm cho độc giả thất vọng khi báo Tri Tân viết như sau: “Tên tuổi người Minh-hương ấy, văn học quốc ngữ không nề hà gì mà chẳng đón tiếp như đã đón tiếp bao nhiêu nhà văn hữu tài”.

Quê ngoại của Hồ Dzếnh đã thử thách qua sự chấp nhận xuất bản của Á Châu ấn cục và lời phê bình của tuần báo Tri Tân, một tạp chí chuyên bình luận văn học lúc bấy giờ; và ta còn tìm gặp điển hình một độc giả trẻ tuổi ưa thích Hồ Dzếnh tức nhà văn Mai Thảo ngày nay, khi Mai Thảo ghi lại cảm nghĩ mình thuở vừa tiếp xúc tiếng thơ của họ Hồ, những dòng sau đây: “Trong cái thế giới ngột ngạt bít bưng tức thở ra của những tháp ngà tiền chiến như những phần mộ lạnh buốt, thơ Hồ Dzếnh hơn cả Xuân Diệu, và theo tôi, hơn cả Nguyễn Bính đầu mùa, là những xâu chuỗi lanh lảnh nhạc vàng gõ vui từng nhịp nắng trên mênh mông đài trán thanh niên. Tôi nhớ mãi cái cảm giác của tôi, 20 tuổi, tiếp nhận một tập thơ cốm mới đậm đà, một tập thơ mười tám cái xuân đầy, đọc mỗi câu tưởng như có mật có đường ngọt trong cổ.

Thơ Hồ Dzếnh tiền chiến là cái trạng thái ngu ngơ trong suốt nhất của một tiếng thơ mà chủ đề là tình yêu và ánh sáng. Ngó thật kỹ, Quê ngoại không hằn một nếp nhăn. Với tôi, một tập thơ đầu tay phải như thế. Phải có cái khí thế vạm vỡ của sống như một lao vào, cái vóc dáng của yêu như một kín trùm dào dạt…”

II. Tập Thơ Quê Ngoại Đặc Sắc Của Hồ Dzếnh 

Nhà thơ Hồ Dzếnh là một nhà thơ lớn lai Việt Hoa. Ông có nhiều bài thơ đặc sắc được nhiều bạn đọc yêu thích. Qua tập thơ Quê Ngoại sẽ cho chúng ta thấy ông không chỉ xuất sắc ở dòng truyện ngắn trữ tình mà còn là một thi sĩ tài hoa xem Việt Nam như quê hương của mình

Chúng ta hãy cùng chia sẻ và cảm nhận những bài thơ hấp dẫn này nhé!

Tặng

Đêm qua, ta gục đầu lên sách
Mộng thấy hồn đau thổn thức buồn
Ta chợt nhớ ra ngày viễn cách
Là ngày… em sẽ xa ta luôn

Mai mốt, mây thu lạc cuối trời
Tình thu khôn chết, nhớ khôn nguôi
Quỳ bên chồng giấy chưa thành sách
Ta sẽ kêu thầm: “Em gái ôi!…”

Ngực nghe đau nhói buổi chia ly
Ta khóc đi ta chẳng nghĩa gì
Một thoáng hoa bay, vài giãi nắng
Đã tàn chầm chậm kiếp thơ đi

Từ xưa, ta đã hẹn ta rồi
Xuân sắc, xa nhìn lưu luyến thôi
Mà bạn, chỉ nên là bạn mãi
Đừng vương hoa bướm, lụy cho đời

Vẫn tưởng em là bạn của ta
Xuân về lạnh lẽo giống xuân qua
Vui chân theo dõi đường mong ước
Ta giật mình hay: lệ đã nhoà

Em sẽ đi và ta sẽ đi
Mai này ta chết giữa chia ly…
– Mây Nam nếu lạc về phương Bắc
Xin nhớ đời thơ chẳng nghĩa gì

Cảm xúc

Cô gái Việt Nam ơi!
Từ thuở sơ sinh lận đận rồi
Tôi biết tình cô u uất lắm
Xa nhau đành chỉ nhớ nhau thôi

Cô chẳng bao giờ biết bướm hoa
Má hồng mỗi tiết mỗi phôi pha
Khi cô vui thú, là khi đã
Bồng bế con thơ, đón tuổi già

Cô gái Việt Nam ơi!
Ngọn gió thời gian đổi hướng rồi
Thế hệ huy hoàng không đủ xóa
Nghìn năm vằng vặc ánh trăng soi

Tôi đến đây tìm lại bóng cô
Trở về đường cũ, hái mơ xưa
Rau sam vẫn mọc chân rào trước
Son sắt, lòng cô vẫn đợi chờ

Dãi lúa cô trồng nay đã tươi
Gió xuân ý nhị vít bông cười…
Ai hay lòng kẻ từng chăm lúa
Trong một làng con, đã héo rồi!

Cô gái Việt Nam ơi!
Nếu chữ hy sinh có ở đời
Tôi muốn nạm vàng muôn khổ cực
Cho lòng cô gái Việt Nam tươi

Màu cây trong khói

Trên đường về nhớ đầy
Chiều chậm đưa chân ngày
Tiếng buồn vang trong mây…

Chim rừng quên cất cánh
Gió say tình ngây ngây
Có phải sầu vạn cổ
Chất trong hồn chiều nay?

Tôi là người lữ khách
Màu chiều khó làm khuây
Ngỡ lòng mình là rừng
Ngỡ hồn mình là mây

Nhớ nhà châm điếu thuốc
Khói huyền bay lên cây…

Chiều xuân Trung Kỳ

Chiều xuân sang chuyến đò đông
Trai tơ khăn lục, gái hồng thắm môi

Da sông mát rãi da trời
Đây mùa xuân bén trên loài cỏ hoa

Hiu hiu… chiều ngả tà tà…
Buồn lên xóm vắng, cây nhòa khói xa

Đời em như một lời tranh
Và gần như tiếng bên đình trẻ reo

Nghìn thu hội lại một chiều
Buồn hơn nhớ, nhẹ hơn điều trông mong

Có tơ giăng mối hai lòng
Có muôn quan gió luồn trong một người

Trở lại

Trời trong đến nỗi không mây
Cây im đến nỗi bóng đầy mặt sân
Tôi về giữa xứ bâng khuâng
Nghe thơ lục bát reo vần nhớ xưa

Chạy dài lớp bí giàn dưa
Vẳng nghe dấu cũ, hồn mơ đường tàn
Mộng lòng xây giữa nhân gian:
Một gian nhà nhỏ, mấy giàn trầu không

Những người tôi vẽ chưa xong
Thi nhau trên bức bình phong méo đầu
Phẳng lì ngõ trước, ao sau
Đêm đêm cá đớp trăng sầu, đêm đêm

Con người tôi gọi bằng Em
Nhớ tôi nhưng cũng thành duyên lâu rồi
Mộng tàn, nước chảy, mây trôi
Tôi lui hồn lại nhưng đời đã xa

Nước chảy chân cầu

Quê em xa thẳm màu mây gió
Buồn vút không gian, mất định kỳ
Em có mơ về năm tháng cũ
Âm thầm nghe tiếc phút giây đi?

Nước chảy đôi giòng cuốn sóng mau
Bao phen lá úa rụng chân cầu
Lá theo giòng nước, ngày theo tháng
Lặng lẽ như mang nỗi cảm sầu

Mây nước vô tình, lãnh đạm trôi
Tình không giống nước, tình không xuôi
Bao lần lá thắm xuôi theo nước
Nước chảy, tình duyên ở với người

Chân cầu cắm giữ ngày ly biệt
Mây nước vô tình, lãnh đạm trôi…
Nước chảy mây tan, tình bất diệt
Tình theo bước khách bốn phương trời

Xuân ở quê em

Hai con ngựa trắng
Ăn cỏ đồng xanh
Hương gió thanh thanh
Vang lừng ca ngợi

Xuân vừa chớm tuổi
Bướm đến quen hoa
Em nhỏ hơn ta
Tình như áo mới

Hôm nay ngày cuối
Của đôi chim khuyên
Hôm nay mùa duyên
Của đôi làng nhỏ

Tôi về lấy vợ
Người ở bên sông
Mắt đẹp môi hồng
Lòng như hoa nở

Hai mùa gặp gỡ
Chim nhỏ lên cây
Tôi chắp hai tay
Xin trời thắm mãi…

Quê hương

Ngày xưa tôi sống vui êm
Trong khu làng nhỏ kề bên sông đào

Chị tôi giặt lụa cầu ao
Trời trong, nắng ửng, má đào ghẹo duyên
Tôi say nước thắm mây huyền
Nước mơ dáng cũ, mây truyền tiếng xưa…

Đời lành: nắng nhạt mưa thưa
Sầu hôm nối sáng, buồn trưa tiếp chiều
Có lần tôi thấy tôi yêu
Mắt nhung, cô bé khăn điều cuối thôn

Lâu rồi, tôi đã… hơi khôn
Biết cô hàng xóm có còn nhớ nhau?

Mùa thu năm ngoái

Trời không nắng, cũng không mưa
Chỉ riu riu rét cho vừa nhớ nhung

Chiều buồn như mối sầu chung
Lòng im nghe thoảng tơ trùng chốn xa

Đâu hình tàu chậm quên ga
Bâng khuâng, gió nhớ về qua lá dày

Tôi đi lại mãi chốn này
Sầu yêu nối nhịp với ngày tôi sang

Dưới chân, mỏi lối thu vàng
Tình xa lăm lắm, tôi càng muốn yêu

Ngập ngừng

m cứ hẹn nhưng em đừng đến nhé!
Ðể lòng buồn tôi dạo khắp trong sân
Ngó trên tay, thuốc lá cháy lụi dần…
Tôi nói khẽ: Gớm, làm sao nhớ thế?

Em cứ hẹn nhưng em đừng đến nhé!
Em tôi ơi! tình có nghĩa gì đâu?
Nếu là không lưu luyến buổi sơ đầu?
Thuở ân ái mong manh như nắng lụa
Hoa bướm ngập ngừng, cỏ cây lần lữa
Hẹn ngày mai mùa đến sẽ vui tươi
Chỉ ngày mai mới đẹp, ngày mai thôi!

Em cứ hẹn nhưng em đừng đến nhé!
Tôi sẽ trách – cố nhiên! – nhưng rất nhẹ
Nếu trót đi, em hãy gắng quay về
Tình mất vui khi đã vẹn câu thề
Ðời chỉ đẹp những khi còn dang dở
Thư viết đừng xong, thuyền trôi chớ đỗ
Cho nghìn sau… lơ lửng… với nghìn xưa…

Thờ ơ

Rừng ở trưa hè ngủ giấc mơ
Bên rừng, suối chảy chậm như giờ
Trong “hươn” cô gái Lào quay chỉ
Liếc mắt nhìn người khách lạ qua

Bên cô, ông lão ngồi đan giỏ
Cậu bé đương mài lại lưỡi dao
“Quéo” rụng ngoài sân từng quả một
Buồn theo liếp cửa nhẹ len vào…

Thấy khách vào nhà cô đứng lên
Mời bình nước lạnh, rồi điềm nhiên
Quay tơ, ông lão ngồi đan giỏ
Cậu bé mài dao, quả rụng thềm

Uể oải lên đường, khách lại đi
Lòng bùi ngùi tiếc phút chia ly
Nhưng cô Lào vẫn ngồi nơi cũ
Không muốn và không bận nghĩ gì

Óc khách suy tìm cảnh lặng yên
Lạnh lùng quá đỗi của người bên
Mà sao đời khách, tâm tư khách
Không chút thờ ơ giống cảnh trên?

Luỹ tre xanh

Làng tôi thắt đáy lưng… tre
Sông dài, cỏ mượt đường đê tứ mùa
Nhịp đời định sẵn từ xưa:
Ươm tơ tháng sáu, lên chùa tháng giêng

Chợ làng mỗi quý, mươi phiên
Đong ngô đổi gạo, trang tiền bằng khoai
Trong làng lắm gái, thưa trai
Nên thường có luật chồng hai vợ liền

Làng gần đô thị, tuy nhiên
Mắt trong vẫn giữ được niềm sắt son
Lâu rồi, truyền tử lưu tôn
Màu duyên ân ái mây còn thoảng bay

Tôi yêu… nhưng chính là say
Tình quê Nam-Việt bàn tay dịu dàng
Thơ tôi: đê thắm, bướm vàng
Con sông be bé, cái làng xa xa

Rằm tháng giêng

Ngày xưa còn nhỏ… ngày xưa
Tôi đeo khánh bạc lên chùa dâng nhang
Lòng vui quần áo xênh xang
Tay cầm hương, nến, đinh vàng mới mua
Chị tôi vào lễ trong chùa
Hai chàng trai trẻ khấn đùa hai bên:
– “Lòng thành lễ vật đầu niên
Cầu cho tiểu được ngoài giêng đắt chồng!”
Chị tôi phụng phịu má hồng
Vùng vằng suýt nữa quên bồng cả tôi
Tam quan, ngoài mái chị ngồi
Chị nghe đoán thẻ, chị cười luôn luôn
Quẻ thần, thánh mách mà khôn:
– Số nàng chồng đắt, mà con cũng nhiều!
Chị tôi nay đã xế chiều
Chắc còn nhớ mãi những điều chị mơ
Hằng năm, tôi đi lễ chùa
Chuông vàng, khánh bạc ngày xưa vẫn còn
Chỉ hơi thấy vắng trong hồn
Ít nhiều hương phấn khi còn ngây thơ
Chân đi, đếm tiếng chuông chùa
Tôi ngờ năm, tháng thời xưa trở về

Duyên ý

Đừng buồn nhưng cũng đừng vui
Êm êm nắng nhẹ qua trời rộn mưa
Hỡi người, tôi nói gì chưa?
Tôi đương sắp nói, hay vừa nói ra?

Trời đừng cho búp lên hoa
Cho khi gần đến, tôi xa mãi nàng
Cho tôi thoáng cảm mùi nhang
Hình dung xa vắng cung đàn rồi thôi

Chập chờn bướm nửa, hoa đôi
Tình nên chỉ mộng khi đời sẽ thơ
Ước gì bạn mãi là cô
Để duyên hai đứa bao giờ cũng tươi

Đừng buồn nhưng cũng đừng vui
Êm êm nắng nhẹ qua trời rộn mưa…

Đợi thơ

Phút linh cầu mãi không về
Phân vân giấy trắng, chưa nề mực đen

Khói trầm bén giấc mơ tiên
Bâng khuâng… trăng giãi qua miền quạnh hiu

Tô Châu lớp lớp phù kiều
Trăng đêm Dương Tử, mây chiều Giang Nam

Rạc rời vó ngựa quá quan
Cờ treo ý cũ, mây giàn mộng xưa

Biển chiều vang tiếng nhân ngư
Non xanh tha thiết, trời thu rượi sầu

Nhớ thương bạc nửa mái đầu
Lưng nương quán khách, nghe màu tà huân

Buồn Tư Mã, nhớ Chiêu Quân
Nét hoa thấp thoáng, ý thần đê mê

Phút linh cầu mãi không về
Phân vân giấy trắng, chưa nề mực đen…

Mưa

Tôi nhớ ngày năm xưa
Mái nhà vang tiếng mưa
Đương ngày mà hóa tối
Nước chảy át lời thưa

Gió tung đầu ngọn mít
Gió nghiến thân cây dừa
Tôi và Hiền ở cách
Vẻn vẹn một giàn dưa

Tay tôi làm loa miệng
Hỏi: “Hiền ăn cơm chưa?”
Chừng nghe không rõ tiếng
Hiền đáp: “Hai giờ trưa!”

Trời mưa rồi trời mưa
Sân nhà đầy bong bóng
Hai tôi ngồi mơ mộng
Đếm mãi vẫn đương thừa

Bây giờ tôi đã lớn
Ít lúc trông trời mưa
Như tôi, Hiền cũng lớn
Má đỏ không như xưa

Bong bóng tàn theo mộng
Nhân duyên dần hết mùa
– Ai như Hiền áo trắng
Loáng thoáng qua hơi mưa?

Tình xưa

Em nhớ không em? mới độ nào
Đem cành cây chiết cạnh bờ ao
Cây tươi trong lúc người lơ đãng
Thắm thoắt ngày qua nhánh trổ đào

Tóc liễu xanh xanh vẫy tóc người
Tay em cầm nhẹ lấy tay tôi…
Lần đầu ân ái trao bằng mắt
Rồi để tình thương đến trọn đời

Anh đã già rồi, em vẫn xuân
Đời anh dầu dãi bốn phong trần
Đòi phen trên bước đường đau khổ
Anh vẫn mơ về chốn ái ân

Anh vẫn mơ về kiếm bóng em
Cho lòng ấm lại ánh xuân thiên
Không gian bàng bạc sầu yêu cũ
Em khác xưa rồi, em đã quên

Em mời anh viết, thì anh viết
Viết đầy trên mảnh giấy trao em
Anh viết những gì anh chẳng biết
Hình như anh viết chuyện chiêm bao…

Bài hát ru em

Ngủ đi, em bé anh yêu
Phòng em gió sáng dặt dìu tiếng hoa
Thu về, mùa đã nghe xa…
Hoàng hôn nhân thế phai nhòa nhớ thương
Riêng em tóc biếc, môi hường
Vui say bên nỗi đoạn trường là anh
Chiều đồi: cây tạ hồn xanh
Sương the lảng đảng, hoa cành tả tơi
Em vui, xuân sắc riêng trời
Hồn say giấc bướm, miệng cười vẻ hoa
Em ơi, chiều thế đương nhòa
Môi khô khôn níu, tên đà nhạt tên
Bao nhiêu nguyền cũ đương quên
Bao nhiều tình cũ đương rền rĩ than
Tiếng sầu mất giữa nhân gian
Nàng đi xa lắm và nàng đã vui
Anh về, lòng góa, tim côi
Lửa thiêng đem sấy lại đồi lạnh khô
Gửi em, giấc Mộng đầu mùa
Hoa phai ghi dấu những giờ xót thương
Anh run, quỳ gối chân giường:
– “Em ơi! Cực lạc, Thiên đường là em!”

Thu

Suốt trời hôm ấy thê lương quá
Tóc liễu bờm xơm, sóng vỗ hồ
Mây rối trên trời, cây rối lá
Giường cô xuân nữ gối chăn xô…

Ðây là tất cả một mùa thơ
Tất cả lều tranh, cả khói mờ
Cả gió may đưa, buồn lắng xuống
Cả lòng tôi với cả lòng cô

Có một nghìn cây rũ rượi buồn
Một nghìn sông rét, vạn hoàng hôn
Dăm thân thiếu nữ gầy như trúc
Ðứng chịu tang trời đổ bóng đơn

Thu xa bằng gió, bằng mây
Không gian thở nhẹ, buồn vây chìm chìm…
Lòng không ai cấm mà im
Không dưng bỗng nhớ, không tìm bỗng mong
Nơi tôi còn ít lá lòng
Chiều nay rơi nốt vào trong lá rừng

Muôn trùng

Tình vạn dặm, tên người yêu chắc đẹp
Người và tôi xa quá đỗi muôn trùng
Tôi với người chưa một giấc mơ chung
Ðời viễn xứ, nên tình không thấu hết

Hoài mộng cho tin, nghi ngờ để biết
Hỡi người duyên, người xa cách muôn trùng
Ðến bao giờ nằm ngủ giấc mơ chung
Cho thơ sáng diễn quanh hồn thắm thiết?

Hỡi người đẹp chưa bao giờ quen biết
Mắt người lo hay đôi mắt người buồn?
Tóc tơ dài, hay dáng bước thuôn thuôn
Người có khóc những khi trời rất đẹp?

Rồi một buổi nghe tin người… bỗng chết!
Rũ hồn sầu trong một thoáng mong manh
Tôi về đây, đường ngập bóng thu xanh
Ðem thơ thắm, ủ thiên tình bất diệt!

Tôi hỏi hết lòng sầu hay mắt đẹp?
Xưa tuy xa, nay lại quá muôn trùng!
Hỡi người duyên, người thương nhớ tôi không?
Tôi yêu lắm, dẫu tình chưa giãi hết

Và… tôi khóc những khi trời rất đẹp…

Buổi hẹn

Nắng vàng em mới lại
Ôi! ngóng trông sao buồn
Tôi đi và đứng mãi
Mắt tìm xa xôi luôn…

Tôi mơ chân trên đường
Áo màu trong lá thắm
Đường và cây mát lắm
Riêng lòng tôi đau thương

Tôi không hề yêu đương
Sao sầu tôi vương vương
Sao tình tôi bát ngát
Sao hồn tôi thê lương?

Nhẽ nào trên Hà Nội
Ngày vàng chia sáng, tối
Không thấy nắng bay reo
Em quên giờ đến nỗi?

Đây, em tôi đây rồi!
Màu áo mơ da trời
Mùa xuân bừng môi tươi
Nắng dồn theo gót bước

Đôi mắt long lanh cười
– Ôi! đời hôm nay vui
Chim gió đừng mách nhé!
Ta xé thơ đi rồi…

Trong nắng trưa

Em ạ, lòng tôi, tôi ngỡ đâu
Ðã dâng em hết buổi xuân đầu
Trời xưa huyển lộng màu hoa, nắng
Trong thoáng thơ vàng, len ý đau…

Tôi là đứa trẻ ngủ trong nôi
Bừng tỉnh, vì nghe mộng vẳng lời
Ðất bỗng thêu hoa, tôi bỗng lớn
Mong tìm lứa bạn, sánh duyên đôi

Tôi bước vào đời, tự ngõ xưa
Nôi hiu gió sớm, xế buồn trưa
Thuyền tre nằm ngủ trong mơ trúc
Buông lặng chiều mi, lớp bóng vừa

Nôi giải sông hiền ngây nước da
Của người em gái chớm niên hoa
Bâng khuâng, nghe thoảng lời yêu mới
Say rộn hồn vui lẫn bóng tà…

Em đến, tôi còn nhớ áo xanh
Miệng cười: thơ sáng, mắt long lanh
Tóc mây vắt lỏng niềm duyên dáng
Che nửa phong ba, nửa mát lành

Em đi, tất cả mùa hoa thắm
Tôi vén rèm mây, ngó bốn trời
Bụi trắng… Thời gian lên sắc trắng
Giật mình: gà gáy nắng trưa, rơi…

Giản dị

Em ăn, em nói, em cười
Kiếp này không có hai người như em
Kinh thành: quần nhiễu, hàng len
Em tôi: áo trắng, quần đen sơ sài
Ai mà để ý vào ai
Quần đen lẫn bóng, áo gai lẫn màu
Trên đời hai đứa yêu nhau
Quần đen hóa đẹp, áo sầu hóa vui
Tình là hạnh phúc chia đôi
Hương len kẽ đá, trăng soi dặm trường
Ðừng mong ước cả Thiên đường
Hãy xin lấy nửa tấc vườn vắng hoa
Tình người bướm lại, ong qua
Tình tôi con nước, canh gà hắt hiu
Sầu tôi bờ bến bao nhiêu
Nếu đi em để sắc điều gây nên…

Phong Châu

Người xưa xa rồi, lông ngỗng hết
Người xưa xa rồi, tình xưa không chết
Nghìn năm trăng sáng đất Phong Châu
Duyên cổ còn mơ vạn cổ sầu

– Nàng là Hoa tươi đất Việt
Chàng là Tinh túy trời Ngô
Tình trâm anh, giòng phế thiệt
Chỉ hồng duyên thắm se tơ…

Ngờ đâu, trước cảnh biển bao la
Gươm sắc chia lìa con với cha!
Trung nghĩa ai hay trung nghĩa… tận
Một thiên bạc mệnh úa trời hoa

Giếng vàng, ánh ngọc nghìn xưa
Giở trang sách cũ, hương thừa còn bay
Mà sao người đó ta đây
Tình duyên phảng phất như ngày đã xa
Người về, ta mới nhớ ra
Yêu là thế ấy, mơ là thế thôi

Sáng quê

Gió đưa mặt trời dần cao
Khóm tre rì rào muôn tiếng chim kêu
Ðẫm mình trong gió hiu hiu
Lúa non sóng uốn thầm reo cuối trời
Trên đường đê bé chạy dài
Bóng trâu trên nước, bóng người trên cây
Ngoài trời mây sáng hây hây
Nước non tô loáng da ngày cuối thu
Ðáy hồ mấy mắt sao lu
Và trên nón dạ sương mù quệt ngang
Chân trâu nghe nặng bước đàng
Gió đưa tiếng học bên làng như ngâm
Ông Hương qua đấy, nghĩ thầm:
– Bằng văn Yếu lược nó cầm trong tay
Bên đình mấy giải khăn bay
Ðời tươi qua ánh ban ngày lẫn trăng
Ổ rơm, bác xã thôi nằm
Chân đi guốc thấp, xỏ nhầm guốc cao
Mắt còn líu ríu chiêm bao:
Với cho tao điếu thuốc lào, cu con!

Mưa ngàn

Tháng tư, nước lũ, mưa ngàn
Nước xuôi đem hết lá vàng gửi xuôi
Ðường về: sông ngập, cầu trôi
Lối sang quê bạn xa xôi quá chừng!
Bao giờ nước rút khỏi rừng
Cho đò ghé bến, cho sông nối cầu
Cho hai ta được gần nhau
Cho trăng đứng bóng, đôi đầu chung mơ!
Dưới đây anh đếm từng giờ
Nhắm đôi mắt, mộng: lúc đò cặp sông…

Trưa vắng

Hồn tôi đấy: căn trường nho nhỏ
Nước vôi xanh, bờ cỏ tươi non
Lâu rồi còn thoảng mùi thơm
Chân đi nghe động tới hồn ngây thơ

Sâu rộng quá những giờ vui trước
Nhịp cười say trên nước chưa trôi
Trưa hè thưng thấy hai tôi
Ném đầu chim chích, bắt đuôi chuồn chuồn

Ðời đẹp quá, tôi buồn sao kịp?
Trang sách đầu chép hết giây mơ
Ngả mình trên bóng nhung tơ
Tôi nguyền: Sau lớn làm thơ suốt đời!

Cỏ mấy bận xanh rồi lại tạ
Gió lùa thu trong lá bao lần…
Bạn trường những bóng phù vân
Xót thương mái tóc nay dần hết xanh

Hồn xưa dậy: chim cành động nắng
Lá reo trên hồ lặng lờ trong
Trưa im im đến não nùng
Tôi ngờ trống học trong lòng trưa vang…

Xuân đôi ta

Em trở về đây, đáp lại lời
Anh từng buông gọi giữa xa xôi
Nghìn trùng non nước đìu hiu nhớ
Ðã vọng hồn anh đến cuối trời

Anh đã chờ và cây đã xanh
Lừng mùa bay dậy tiếng mây thanh
Em về, mắt đẹp ngời như thuở
Em chửa theo chồng, vẫn mến anh

Anh đợi chờ em suốt bấy lâu
Nhủ thầm: xuân thắm chả phai đâu
Một khi xuân thắm là mong nhớ
Và cả thiên thu: vĩnh viễn sầu!

Áo em sáng dệt trời xuân gấm
Sông cũ, nguồn xưa rộn rã về…
Ngõ hạnh, mấy mùa quên nét thắm
Nở bừng, khi thoáng bóng hoa lê

Em đã về đây, em vẫn nguyền
Như ngày trăng nước chớm tơ duyên
Bao năm xa cách, đời chưa nhạt
Màu tóc sông thu, ánh mắt huyền

Anh hát mừng em khắp thế gian
Trập trùng mây núi tiếng ngân vang
Thơ yêu khôn ngớt trong thiên hạ
Và cả non sông rợn sóng đàn

Mời em ngồi lại bến sông xanh
Mây cũ muôn năm chiếu dáng lành
Ta viết lòng ta cho hậu thế
Ðọc hoài không chán: Em và Anh!

Tưởng chuyện ngàn sau

Nằm đây, tưởng chuyện ngàn sau
Lung linh nến cháy hai đầu áo quan
Gió lìa cánh lá không vang
Tin ta vĩnh quyết trần gian hững hờ!
Bao nhiêu dáng ảnh tôn thờ
Xa nhau lâu quá bây giờ lạnh nhau
Người về gối rét, nằm đau
Nghe trên thước đất phai màu nhớ thương
Chiều nào mây vọng hồn chuông
Ngừng chân đôi kẻ trên đường mải mê
Nghe tin ta lỗi câu thề
Nghìn thu xa vắng, ra về trước ai
Ngậm ngùi nhớ trắng rừng mai
Cảm thương sông nước, ghi bài điếu tang!
Ngựa gầy bóng gió mênh mang
Cờ đen lối cũ, cây vàng nẻo xa…
Ta nằm trong ván trông ra
Tủi thân vì thấy người hoa vẫn cười!
Ta toan… giận dỗi xa đời
Chợt hay: khăn liệm quanh người vẫn thơm!
Nát thân, không nát nỗi hồn
Lẩn trong cái chết vẫn còn cái đau!

Trên đây, chúng tôi đã dành tặng cho quý độc giả những bài thơ thắm đượm tình quê của nhà thơ Hồ Dzếnh. Hy vọng các bạn có thể cảm nhận được những ý nghĩa sâu xa của những bài thơ này. Hãy luôn đồng hành cùng uct.edu.vn để theo dõi những bài viết đặc sắc nhất nhé! Thân Ái ! 

so1vn - Tags: