Bài thơ của nhà thơ Tố Hữu là một bài thơ khóc, thể hiện nỗi đau đớn, sự mất mát vô cùng lớn lao của nhà thơ, của nhân dân ta với Bác Hồ. Bài thơ ca ngợi công lao to lớn của Bác, người cha, người thầy vĩ đại của dân tộc.

Cùng đọc và nêu cảm nhận về bài thơ Bác Ơi để từ đó có thể hiểu sâu ý nghĩa, nội dung của bài thơ Bác ơi và hiểu rõ tình cảm yêu thương của nhà thơ Tố Hữu đối với Bác nhé.

Bác ơi!

Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa
Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa…
Chiều nay con chạy về thăm Bác
Ướt lạnh vườn cau, mấy gốc dừa!

Con lại lần theo lối sỏi quen
Đến bên thang gác, đứng nhìn lên
Chuông ôi chuông nhỏ còn reo nữa?
Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn!

Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!
Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời
Miền Nam đang thắng, mơ ngày hội
Rước Bác vào thăm, thấy Bác cười!

Trái bưởi kia vàng ngọt với ai
Thơm cho ai nữa, hỡi hoa nhài!
Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm
Quanh mặt hồ in mây trắng bay…

Ôi, phải chi lòng được thảnh thơi
Năm canh bớt nặng nỗi thương đời
Bác ơi, tim Bác mênh mông thế
Ôm cả non sông, mọi kiếp người.

Bác chẳng buồn đâu, Bác chỉ đau
Nỗi đau dân nước, nỗi năm châu
Chỉ lo muôn mối như lòng mẹ
Cho hôm nay và cho mai sau…

Bác sống như trời đất của ta
Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa
Tự do cho mỗi đời nô lệ
Sữa để em thơ, lụa tặng già

Bác nhớ miền Nam, nỗi nhớ nhà
Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha
Bác nghe từng bước trên tiền tuyến
Lắng mỗi tin mừng tiếng súng xa.

Bác vui như ánh buổi bình minh
Vui mỗi mầm non, trái chín cành
Vui tiếng ca chung hoà bốn biển
Nâng niu tất cả chỉ quên mình.

Bác để tình thương cho chúng con
Một đời thanh bạch, chẳng vàng son
Mong manh áo vải hồn muôn trượng
Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.

Ôi Bác Hồ ơi, những xế chiều
Nghìn thu nhớ Bác biết bao nhiêu?
Ra đi, Bác dặn: “Còn non nước…”
Nghĩa nặng, lòng không dám khóc nhiều

Bác đã lên đường theo tổ tiên
Mác – Lênin, thế giới Người hiền
Ánh hào quang đỏ thêm sông núi
Dắt chúng con cùng nhau tiến lên!

Nhớ đôi dép cũ nặng công ơn
Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn
Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi
Vững như muôn ngọn dải Trường Sơn.

6-9-1969

I. Cảm nhận về bài thơ Bác Ơi

Bài thơ Bác Ơi là một bài thơ nổi bật của cây đại thụ thơ ca Tố Hữu, bài thơ là nỗi lòng, sự đau thương khi Bác ra đi. Qua bài thơ thể hiện tình cảm của nhà thơ, của nhân dân Việt Nam đối với Bác, người cha già có công ơn to lớn đối với độc lập nước nhà.

Mở đầu bài thơ với 4 câu thơ miêu tả nỗi đau đớn, xót xa của nhà thơ đối với sự kiện Bác ra đi:
Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa

Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa…

Chiều nay con chạy về thăm Bác

Bác ra đi là một sự mất mát vô cùng lớn lao đối với nhà thơ, dân tộc Việt Nam. Nước mắt của hàng triệu người dân Việt Nam khóc tiễn đưa Bác cũng khiến cho trời cảm động, tuôn mưa rơi. Một không gian đau buồn, ướt lạnh khiến ai cũng cảm thấy xót xa.

Khi nghe tin Bác mất, nhà thơ lúc đó đang điều trị ở bệnh viện hốt hoảng “chạy” về thăm Bác, nơi nhà sàn đơn sơ của người. Động từ “chạy” miêu tả rõ nét sự hốt hoảng, nóng gan, nóng ruột của người con khi nghe tin Cha mất.

Con lại lần theo lối sỏi quen

Đến bên thang gác đứng nhìn lên

Chuông ôi, chuông nhỏ còn reo nữa

Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn!

Đến thăm Bác, nhà thơ chưa vào nhà vội mà “đến bên thang gác đứng nhìn lên”. Nhà bác hôm nay đã khác xưa rồi, chẳng còn tiếng chuông rẻo, chẳng còn ánh đèn nữa mà thay vào đó là “phòng lặng”, “rèm buông” một khung cảnh tang thương đâu buồn, đến buốt lặng.

Trái bưởi kia vàng, ngọt với ai

Thơm cho ai nữa hỡi hoa nhài!

Nhà thơ nhìn vườn cây bác rồng, càng cảm thấy đau đớn hơn khi trai bưởi kia đã chín, đã vàng nhưng bây giờ chẳng còn Bác để mà thưởng thức nó nữa rồi.

Nhìn ao cá, nhà thơ bỗng tiếc nuối:

Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm

Quanh mặt hồ in mây trắng bay…

Những câu thơ khắc họa lên hình ảnh Bác trong kí ức thật đẹp. Sau những ngày bàng hoàng đau xót, nhà thơ bình tâm lại, khắc hoạ hình tượng Bác.

Bác chẳng buồn đâu, Bác chỉ đau
Nỗi đau dân nước, nỗi năm châu
Chỉ lo muôn mối như lòng mẹ
Cho hôm nay và cho mai sau…

Nhà thơ khắc họa nên hình ảnh Bác thật đẹp, dù khi đã yếu, đã già nhưng bác vẫn luôn lo cho dân, cho nước. Như lòng mẹ lo con con mai sau. Đây là một thứ tình cảm vô cùng cao đẹp của Bác dành cho dân tộc Việt Nam. Những lời thơ ngắn gọn, nhưng ẩn chứa ý nghĩa sâu sắc.

Bác sống như trời đất của ta
Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa
Tự do cho mỗi đời nô lệ
Sữa để em thơ, lụa tặng già

Khổ thơ không còn là tiếng khóc, nỗi buồn đau của nhà thơ nữa, mà thay vào đó là sự ca ngợi công lao to lớn của Bác. Bác như “trời đất” là người cha già, người mẹ hiền của dân tộc. Bác yêu từ cái nhỏ nhặt nhất như” ngọn lúa” “cành hoa” cho ta thấy được đời sống giản dị của một vị tướng già.
Công lao của Bác là mang đến tự do cho dân tộc, là mang đến sữa thơm cho em bé, lụa cho cụ già. Những câu thơ chỉ công lao, mang hạnh phúc, ấm no đến cho nước nhà của Bác.

Bác nhớ miền Nam, nỗi nhớ nhà
Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha
Bác nghe từng bước trên tiền tuyến
Lắng mỗi tin mừng tiếng súng xa.

Dù khi đã già, đã yếu không thể ra tiền tuyến được nữa nhưng Bác vẫn đợi tin, mong ngóng tin nơi tiền tuyến xa, bác vui khi nhận được tin mừng.

Bác vui như ánh buổi bình minh
Vui mỗi mầm non, trái chín cành
Vui tiếng ca chung hoà bốn biển
Nâng niu tất cả chỉ quên mình

Câu thơ giản dị nhưng ẩn chứa niềm vui lớn lao của Bác, Bác vui khi quân và dân ta đánh thắc giặc, Bác vui với tiếng ca hòa bình… Những niềm vui ấy Bác nâng niu, Bác sẵn sàng bảo vệ cho niềm vui hòa bình của dân tộc mà không màng đến tính mạng mình.

Bác để tình thương cho chúng con
Một đời thanh bạch, chẳng vàng son
Mong manh áo vải hồn muôn trượng
Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.

Bác- luôn sống một cuộc đời thanh bạc, chẳng ham phú quý vàng sang. Hình ảnh bác luôn hiện lên trong kí ức của người dân Việt đó là “manh áo vải” , một hình ảnh vô cùng giản dị, chất phác. Bác không cần tượng đồng vì nhân dân đã đúc cho Người hàng triệu tượng trong tim.

Ở ba khổ thơ cuối, nhà thơ nói lên cảm nghĩ của nhân dân ta trước sự ra đi của Bác.

Ra đi, Bác dặn: “Còn non nước…”
Nghĩa nặng, lòng không dám khóc nhiều

Trước lúc ra đi bác dặn” Còn non nước…” Bác còn lo cho nươc, cho dân nhiều lắm…Bác mong muốn rằng, nếu thương Bác thì phải làm theo lời Bác dặn, tập trung sức để giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.

Bác ra đi, là lên đường theo tổ tiên về cõi vĩnh hằng bầu bạn với những vị tướng tài như Mác – Lê nin. Kết thúc bài thơ là câu thơ:

Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn.

Yêu Bác, là noi theo tấm gương sáng của Bác, theo lẽ phải, xóa đi những vẩn đục trong lòng, trong tâm hồn.

Bài thơ Bác ơi của nhà thơ Tố Hữu là sự thể hiện tình cảm yêu thương Bác, nỗi đau xót khi Bác ra đi. Với việc sử dụng lối thơ thất ngôn tạo nên nhạc điệu thơ bi hùng, đã diễn đạt rất tài tình những cảm xúc cao đẹp của toàn thể dân tộc ta trong những ngày quốc tang năm 1969.